Krótka odpowiedź. Faktoring pełny a niepełny różnią się tym, kto traci, gdy odbiorca faktury nie zapłaci z powodu niewypłacalności. W faktoringu pełnym (bez regresu) ryzyko przejmuje faktor, zwykle do ustalonego limitu na odbiorcę. W niepełnym (z regresem) faktor może żądać od Ciebie zwrotu pieniędzy. Pełny jest zwykle droższy, a żaden z wariantów nie pokrywa sporów o jakość towaru czy rozliczenie. Wybierz pełny, gdy utrata płatności od jednego odbiorcy zagroziłaby firmie.
Czym różni się faktoring pełny od niepełnego?
Faktoring pełny i niepełny różnią się tym, czy faktor zachowuje regres, czyli prawo do zwrotu zaliczki od Ciebie. Polska doktryna nazywa pełny faktoringiem właściwym, bo faktor rezygnuje z regresu, a niepełny niewłaściwym, bo go zachowuje. Role stron i pojęcia z umowy wyjaśnia słowniczek, który tłumaczy też, kim jest faktor.
| Kryterium | Pełny (bez regresu) | Niepełny (z regresem) |
|---|---|---|
| Ryzyko niewypłacalności odbiorcy | Faktor, w granicach limitu | Ty, przez zwrot zaliczki |
| Spory o towar lub usługę | Nie są pokryte | Nie są pokryte |
| Koszt | Zwykle wyższy | Zwykle niższy |
| Bilans | Wyłączenie faktury z ksiąg nie jest automatyczne nawet przy tym wariancie. | Także wymaga analizy umowy |
| Kto oferuje | Banki i firmy niebankowe. | Banki i firmy niebankowe |
Różnicę między wariantami najłatwiej zobaczyć na przykładzie jednej faktury i dwóch zdarzeń.
Kto ponosi ryzyko, gdy odbiorca nie zapłaci?
Ryzyko ponosi faktor w wariancie pełnym i Ty w niepełnym, o ile odbiorca nie zapłacił z powodu niewypłacalności. Zbywca wierzytelności odpowiada za wypłacalność dłużnika tylko wtedy, gdy wyraźnie to przyjął, i właśnie na tym opiera się podział na dwa warianty.
Przykład hipotetyczny, nie oferta żadnej firmy. Założenia: faktura na 10 000 zł, faktor wypłacił zaliczkę 8 000 zł, a odbiorca jest niewypłacalny i nie zapłaci w ogóle.
- Faktoring niepełny. Faktor żąda od Ciebie zwrotu zaliczki 8 000 zł. Zostajesz z niezapłaconą fakturą na 10 000 zł i musisz sam dochodzić należności.
- Faktoring pełny. Faktor nie żąda zwrotu zaliczki. Pokrywa fakturę do limitu, zwykle po terminie przewidzianym w umowie, a Ty tracisz tylko opłaty za usługę.
Czy faktoring pełny pokrywa wszystko? Spory handlowe i limity
Faktoring pełny pokrywa wyłącznie brak zapłaty z powodu niewypłacalności odbiorcy, a nie każdy powód, dla którego odbiorca nie płaci. Dłużnikowi przysługują wobec faktora wszystkie zarzuty, które miał wobec Ciebie, w tym potrącenie. Dlatego reklamacja towaru czy spór o cenę wracają do Ciebie w obu wariantach.
Przykład hipotetyczny, nie oferta żadnej firmy. Założenia: ta sama faktura na 10 000 zł i zaliczka 8 000 zł, ale odbiorca jest wypłacalny i odmawia zapłaty, bo twierdzi, że towar był wadliwy.
- Faktoring niepełny. Faktor żąda zwrotu zaliczki 8 000 zł do czasu wyjaśnienia sporu.
- Faktoring pełny. Zwykle też żąda zwrotu, bo to spór handlowy, a nie niewypłacalność. Ochrona nie obejmuje faktur, które odbiorca ma prawo zakwestionować.
Drugie ograniczenie to limit na odbiorcę: ochrona sięga tylko do jego wysokości, nawet w wariancie pełnym. Sprawdź w umowie, co dzieje się z nadwyżką.
Który wariant jest tańszy i dlaczego?
Tańszy jest zwykle faktoring niepełny, bo faktor nie bierze na siebie ryzyka, więc nie dolicza za nie opłaty. W pełnym płacisz także za przejęcie ryzyka niewypłacalności odbiorców. Skala różnicy zależy jednak od oferty, więc porównuj cenniki konkretnych firm. Strukturę kosztów opisuje poradnik o koszcie faktoringu.
Który wariant wybrać — trzy pytania kontrolne
Wybór zależy od tego, co dla Twojej firmy znaczy utrata jednej płatności. Zadaj sobie trzy pytania:
- Czy utrata płatności od największego odbiorcy zagroziłaby firmie? Jeśli tak, rozważ faktoring pełny.
- Jak dobrze znasz odbiorców? Przy sprawdzonych, wieloletnich kontrahentach niepełny zwykle wystarcza i kosztuje mniej.
- Jak często zdarzają się spory o faktury? Faktoring pełny przed nimi nie chroni, więc jego wyższa cena ich nie uzasadnia.
Przed decyzją sprawdź w umowie, jak definiowana jest niewypłacalność i po jakim czasie od terminu faktor pokrywa fakturę. Firmy oferujące konkretny wariant znajdziesz w zestawieniach faktoringu bez regresu i faktoringu z regresem. Pozostałe odmiany produktu opisuje przegląd rodzajów faktoringu, a inne zestawienia znajdziesz wśród rankingów faktoringu. Ten poradnik nie jest poradą finansową ani prawną, a warunki konkretnej umowy warto potwierdzić z księgowym lub doradcą.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka jest różnica między faktoringiem z regresem a bez regresu?
Regres to prawo faktora do zwrotu zaliczki od Ciebie. W faktoringu z regresem (niepełnym) faktor je zachowuje, więc gdy odbiorca nie zapłaci, roszczenie wraca do Ciebie. W faktoringu bez regresu (pełnym) faktor bierze ryzyko niewypłacalności odbiorcy na siebie, w granicach umowy i limitu.
Czy w faktoringu pełnym nadal za coś odpowiadam?
Tak. Zbywca wierzytelności zawsze odpowiada za to, że wierzytelność mu przysługuje, a za wypłacalność dłużnika tylko wtedy, gdy wyraźnie to przyjął. Odpowiadasz więc za prawidłowo wystawioną fakturę i wykonaną dostawę.
Który wariant jest w Polsce popularniejszy?
To zależy od rodzaju faktora i roku. W 2022 r. obroty faktoringu niepełnego i pełnego były w danych PZF niemal równe, 49% wobec 51%. Na koniec 2025 r. u niebankowych faktorów bez regresu było 47% środków zaangażowanych w faktoring krajowy, a z regresem 16%, według GUS.
Czy można mieć faktoring mieszany?
Tak. W faktoringu mieszanym część wierzytelności faktor przejmuje z ryzykiem, a część bez niego. Podział ustala umowa.