Krótka odpowiedź. Co to jest faktoring? To usługa finansowa, w której firma sprzedaje faktury z odroczonym terminem płatności firmie faktoringowej i od razu dostaje większą część ich wartości, zamiast czekać na przelew od odbiorcy. Odbiorca płaci już faktorowi, a resztę, pomniejszoną o koszty, firma dostaje po rozliczeniu faktury. Faktoring opiera się na przelewie wierzytelności, a nie na pożyczce, dlatego pomaga przede wszystkim przy długich terminach płatności.
Co to jest faktoring i na czym polega?
Faktoring to umowa, w której przedsiębiorca przenosi na faktora wierzytelności z faktur wystawionych innym firmom, a faktor je finansuje i obsługuje. Sąd Najwyższy uznał umowę faktoringu za umowę nienazwaną o charakterze mieszanym, która łączy elementy cesji wierzytelności, dyskonta, sprzedaży i usług. Angielska nazwa tej usługi brzmi factoring, a polska doktryna mówi o faktoringu wierzytelnościowym.
Zasada faktoringu jest prosta: zamieniasz czekanie na pieniądze na gotówkę teraz. Podstawą jest przelew wierzytelności, czyli cesja, którą Kodeks cywilny pozwala wykonać bez zgody dłużnika, o ile ustawa, umowa z dłużnikiem albo natura zobowiązania tego nie wykluczają. Usługa faktoringu bywa pakietem: oprócz finansowania obejmuje rozliczenia z odbiorcami i przypominanie o płatnościach. Faktoring faktur dotyczy sprzedaży między firmami, nie sprzedaży konsumentom.
Jak działa faktoring krok po kroku?
Faktoring działa w sześciu krokach, a pierwszy dzieje się tylko raz:
- Umowa i limity. Podpisujesz umowę z faktorem, który ocenia Twoich odbiorców i ustala, ile faktur wobec każdego z nich sfinansuje.
- Sprzedaż. Wystawiasz odbiorcy fakturę z odroczonym terminem płatności.
- Przekazanie faktury. Wysyłasz ją faktorowi, zwykle przez panel online.
- Zaliczka. Faktor wypłaca część wartości faktury po zatwierdzeniu dokumentów.
- Zapłata odbiorcy. Odbiorca płaci w terminie faktorowi. Musi o tym wiedzieć, bo dopóki nie dostał zawiadomienia o przelewie, zapłata do rąk dotychczasowego wierzyciela jest skuteczna.
- Rozliczenie. Faktor dopłaca resztę faktury po potrąceniu prowizji i opłaty za finansowanie.
Ten schemat opisuje wariant jawny. Pozostałe warianty, w tym cichy i odwrotny, przedstawia poradnik o rodzajach faktoringu.
Kto jest kim w faktoringu: faktor, faktorant, dłużnik?
W faktoringu uczestniczą trzy strony: faktor kupuje wierzytelność, faktorant ją sprzedaje, a dłużnik ją spłaca. Faktor to firma faktoringowa, czyli bank albo spółka niebankowa. Faktorantem jesteś Ty jako sprzedawca. Dłużnik to Twój odbiorca, czyli firma, która dostała fakturę. W Polsce faktury wykupują głównie spółki niebankowe, bo w 2025 r. banki komercyjne wykupiły 9,0% faktur, według GUS. Pozostałe pojęcia znajdziesz w słowniczku, który tłumaczy, kim jest faktor i co znaczą pozostałe terminy z umów.
Przykład: ile pieniędzy dostaje firma i kiedy?
Firma dostaje większość kwoty faktury kilka dni po jej wystawieniu, a resztę dopiero po zapłacie odbiorcy, pomniejszoną o koszty. Ten rachunek jest hipotetyczny i służy tylko do pokazania mechanizmu.
Przykład hipotetyczny, nie oferta żadnej firmy. Założenia: faktura na 10 000 zł z terminem płatności 60 dni, zaliczka 80% wartości faktury, prowizja 1% wartości faktury i opłata za finansowanie w wysokości 1,5% wypłaconej zaliczki.
| Etap | Co się dzieje | Kwota |
|---|---|---|
| Dzień 0 | Wystawiasz fakturę | 10 000 zł |
| Dzień 1 | Faktor wypłaca zaliczkę | 8 000 zł |
| Dzień 60 | Odbiorca płaci faktorowi | 10 000 zł |
| Dzień 60 | Faktor dopłaca resztę po potrąceniu kosztów (100 zł prowizji i 120 zł opłaty) | 1 780 zł |
Łącznie dostajesz 9 780 zł, a koszt usługi to 220 zł, czyli 2,2% wartości faktury.
Z tego rachunku wynika, że większość pieniędzy z faktury masz na długo przed terminem płatności, ale płacisz za to. Od czego zależy koszt, wyjaśnia poradnik o koszcie faktoringu.
Faktoring a kredyt — najważniejsza różnica
Kredyt jest długiem, a faktoring zwykle opiera się na przelewie wierzytelności, nie na udzieleniu pożyczki; umowa jest nienazwana. (Szersze porównanie kredytu z faktoringiem znajdziesz osobno.) Kredyt spłacasz bankowi bez względu na to, czy odbiorca zapłacił, a bank ocenia głównie Twoją zdolność kredytową. Przy faktoringu faktor patrzy przede wszystkim na wiarygodność odbiorców, a dług nie powstaje. Wyjątkiem jest faktoring z regresem, w którym niezapłacona faktura wraca do Ciebie i wtedy skutek jest podobny jak przy pożyczce.
Faktoring różni się też od zwykłej cesji. Cesja to pojedyncza sprzedaż jednej wierzytelności, a faktoring to ciągła usługa obejmująca wiele faktur, limity i obsługę rozliczeń. Czy to rozwiązanie pasuje do Twojej firmy, pomoże ocenić zestawienie zalet i wad faktoringu. Przed podpisaniem umowy sprawdź, jak wybrać firmę faktoringową.
Firmy i ich oferty znajdziesz w rankingu firm faktoringowych, a inne wyjaśnienia wśród porad o faktoringu. Zestawienia według typu produktu zbierają rankingi faktoringu. Ten poradnik nie jest poradą finansową ani prawną, a warunki konkretnej umowy warto potwierdzić z księgowym lub doradcą.
Najczęściej zadawane pytania
Jak działa faktoring faktur?
Wystawiasz fakturę z odroczonym terminem płatności i przekazujesz ją faktorowi. Faktor wypłaca zaliczkę, odbiorca płaci w terminie jemu, a po zapłacie dostajesz resztę kwoty bez kosztów usługi. Wysokość zaliczki i terminy rozliczenia wynikają z umowy.
Na czym polega faktoring w bankach?
Mechanizm jest ten sam co w spółkach faktoringowych: bank wykupuje Twoje wierzytelności i je finansuje. Mogą się różnić wymaganiami wobec klienta i procedurą. Warunki konkretnej oferty znajdziesz w jej dokumentach.
Czym jest faktoring w transporcie?
To zwykły faktoring stosowany przez firmy przewozowe, które wystawiają faktury z długim terminem, a paliwo, opłaty drogowe i wynagrodzenia płacą na bieżąco. Zaliczka za fakturę pozwala pokryć te wydatki bez czekania na zapłatę zleceniodawcy.
Czy odbiorca faktury musi wiedzieć o faktoringu?
To zależy od rodzaju umowy. W faktoringu jawnym odbiorca dostaje zawiadomienie o przelewie wierzytelności i płaci faktorowi. W faktoringu cichym nie wie o niczym, a pieniądze przekazujesz faktorowi Ty. Różnice opisuje poradnik o rodzajach faktoringu.